[ متن رسالهء شرح صدر ] بسم اللّه الرحمن الرحيم رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي وَ يَسِّرْ لِي أَمْرِي وَ احْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانِي يَفْقَهُوا قَوْلِي « 1 » . بعد از حمد و ثناى إله ، و درود و تحيت بر برگزيده‌گان آن درگاه ، چنين گويد محمد بن مرتضى المدعو به محسن - ايده اللّه فى كل مسلك و موطن - كه چون گشايش غصه دل كره بر كره را بفتح الباب سخن بسته‌اند ، و تنفيس كربت سينه شرحه شرحه را بنفسه و نفس پيوسته و بسى از كربت غربت دنيا ، و سكوت [ شكوهء ] جهّال علمانما در دلم كره شده بود ، و هم نفسى نمىيافتم كه بدستيارى سخن با او رازى در ميان نهم و به بيان [ زبان ] ، درد دلى بر وى شمارم ، بخاطرم رسيد كه لوحى بدست آرم و به پايمردى قلم و زبان بيان شمه‌اى از حقيقت حال علم و علما و بعضى از پريشانى احوال خود در اين دار ابتلاء ، بر وى نگارم تا شايد بدين وسيله دلى خالى شود ، و شرح صدرى حالى گردد ، بنابر اين چند كلمه مرقوم شد و به « شرح صدر » موسوم گشت و به دو مقاله مرتب و مختوم گرديد .

--> ( 1 ) - طه / 25 .